Nigar təzəcə Prowid Shop komandasında junior tərtibatçı kimi işə başlayıb — bu, beş nəfərlik kiçik komandanın hazırladığı onlayn mağazadır. İlk görüşdə Murad deyir: «Bizdə Agile var, sprintlər iki həftəlikdir». «Agile» sözünü demək olar ki, hamı eşidib, amma arxasında tam olaraq nəyin dayandığını hər kəs izah edə bilmir. Bu dərsdə Agile-ın niyə yarandığını, «şəlalə» modelindən nə ilə fərqləndiyini, Agile manifestində əslində nə yazıldığını və hansı miflərdən çəkinmək lazım olduğunu araşdıracağıq. Bölmənin növbəti dərslərində Scrum, Kanban və tərtibatçının iş prosesi gəlir; indi isə hamısının üzərində dayandığı təmələ baxırıq.
Tanış olun: Prowid Shop komandası
Bölmənin bütün dərslərində işə eyni komandanın gözü ilə baxırıq:
- Leyla — Product Owner: məhsulun fayda verməsi üçün nəyin və hansı ardıcıllıqla edilməli olduğuna cavabdehdir.
- Murad — Scrum Master: komandanın səmərəli işləməsini təmin edir və maneələri aradan qaldırır.
- Aysel və Kamran — tərtibatçılardır.
- Nigar — yeni junior tərtibatçıdır; nümunələrdə «siz» odur.
Personajlar uydurmadır, vəziyyətlər isə real komandalar üçün xarakterikdir — Bakı şirkətlərində də, uzaqdan işdə də.
Əvvəllər necə idi: waterfall («şəlalə»)
Uzun müddət proqram hazırlamağı tikintiyə bənzədirdilər: əvvəl hər şeyi düşünürük, sonra tikirik. Bu model waterfall («şəlalə») adlanır, çünki iş mərhələlər üzrə aşağıya «axır»:
- Tələblər — nəyin edilməli olduğunu toplayıb qeyd edirik.
- Layihələndirmə — arxitekturanı və ekranları çəkirik.
- İnkişaf — kodu yazırıq.
- Test — hər şeyin işlədiyini yoxlayırıq.
- Buraxılış — nəticəni istifadəçilərə veririk.
Hər növbəti mərhələ əvvəlkinin bitməsindən sonra başlayır, geri qayıtmağı isə sevmirlər: bu, bahalıdır. Körpü və ya bina üçün belə yanaşma həqiqətən məntiqlidir — təməl tökülüb bitəndən sonra mərtəbəni dəyişmək olmaz. Amma proqram körpü deyil.
Təsəvvür edin ki, Prowid Shop belə hazırlanır. Üç ay texniki tapşırıq yazılır, daha dörd ay mağaza qurulur, bir ay test aparılır və yalnız buraxılışda Leyla onu ilk dəfə alıcılara göstərir. Məlum olur ki, alıcıların çoxu çatdırılma zamanı nağd ödəmək istəyir, texniki tapşırıqda isə yalnız kartla ödəniş var idi. İndi isə onlarla yerə artıq yayılmış hissələri düzəltmək lazım gəlir.
| Problem | Nə baş verir |
|---|---|
| Gec əks əlaqə | Yanlış anlama aylar sonra, hər şey artıq qurulanda üzə çıxır |
| Bahalı dəyişikliklər | Düzəliş nə qədər gec olsa, bir o qədər çox hazır işi yenidən etmək lazım gəlir |
| Risklər yığılır | İnteqrasiya və testlər sonda olur — xoşagəlməz sürprizlər də |
| Dünya dəyişir | Yanvarda təsdiqlənmiş tələblər payızda köhnələ bilər |
💡 Waterfall «şər» deyil. Tələblər məlum və sabit olanda (məsələn, onları qanun və ya müqavilə sərt şəkildə müəyyən edirsə) işləyir. Problemlər qeyri-müəyyənliyin çox olduğu yerdə başlayır, məhsul hazırlayarkən isə o demək olar ki, həmişə çox olur.
